به گزارش جامعه ایده آل؛ سریال مستند «لبالب» که این روزها از شبکه دو سیما پخش میشود، نهتنها روایتی تازه از زندگی ناخدا عباس دریانورد، فخرالذاکرین جنوب ایران، ارائه داده، بلکه از منظر فنی نیز گامی بلند در تولیدات رسانهای کشور برداشته است. استفاده از هوش مصنوعی برای بازآفرینی صحنههای داستانی، این مجموعه را به نخستین تجربه جدی از نوع خود در تلویزیون ایران تبدیل کرده است. اما کیفیت فنی این اثر و چگونگی دستیابی به چنین خروجی، ابعاد قابل تأملی دارد که در ادامه به آنها میپردازیم:
هوش مصنوعی به جای لوکیشنهای گمشده
یکی از چالشهای اصلی سازندگان «لبالب»، نبود تصویر و فیلمی از ناخدا عباس بود. تنها چهار قطعه عکس از این شخصیت تاریخی باقی مانده و هیچ صدایی از او در دسترس نبود. در چنین شرایطی، تیم تولید با بهرهگیری از هوش مصنوعی، صحنههای داستانی را بر اساس اسناد و روایتهای شفاهی بازآفرینی کرده است. از عرشه لنجهای چوبی و کوچههای قدیمی بوشهر گرفته تا جزئیات معماری محلات دهدشتی و کوتی، همگی با دقتی مثالزدنی و با تکیه بر پژوهشهای میدانی ۱۵ ساله، به تصویر کشیده شدهاند.
یکی از چالشهای اصلی سازندگان «لبالب»، نبود تصویر و فیلمی از ناخدا عباس بود. تنها چهار قطعه عکس از این شخصیت تاریخی باقی مانده و هیچ صدایی از او در دسترس نبود. در چنین شرایطی، تیم تولید با بهرهگیری از هوش مصنوعی، صحنههای داستانی را بر اساس اسناد و روایتهای شفاهی بازآفرینی کرده است. از عرشه لنجهای چوبی و کوچههای قدیمی بوشهر گرفته تا جزئیات معماری محلات دهدشتی و کوتی، همگی با دقتی مثالزدنی و با تکیه بر پژوهشهای میدانی ۱۵ ساله، به تصویر کشیده شدهاند.
ناخدا عباس، صرفاً یک مداح دوره قاجار نبود؛ او همزمان دریانوردی کارکشته، نقشهبرداری دقیق، شاعری توانا و مداحی صاحبسبک بود. بازآفرینی چنین شخصیت چندوجهی با هوش مصنوعی، نیازمند دادههای دقیق تاریخی و همکاری نزدیک با نوادگان و پژوهشگران بوده است. دکتر علیرضا دباغ، نویسنده و کارگردان اثر، با تأکید بر وفاداری به واقعیت، تلاش کرده از اسطورهسازی پرهیز کند و شخصیت واقعی ناخدا را به تصویر بکشد. این رویکرد، مستند را از یک اثر صرفاً نمایشی به سندی تصویری ارزشمند تبدیل کرده است.
کیفیت بصری و همراهی با طبیعت
فیلمبرداری «لبالب» در لوکیشنهای واقعی بوشهر انجام شده و تیم تولید با چالشهای متعددی از جمله بردن تجهیزات سنگین به دل دریا و کار در شرایط نوری متغیر مواجه بوده است. با این حال، تعامل با محیط طبیعی و بهرهگیری از نور طلایی صبح و سکوت دریا، به کیفیت بصری اثر افزوده و فضایی ملموس و تاریخی خلق کرده است. این هماهنگی میان فناوری و طبیعت، نشان میدهد که هوش مصنوعی در این پروژه نه بهعنوان جایگزین، بلکه بهعنوان ابزاری در خدمت واقعیت به کار گرفته شده است.
پانزده سال پژوهش، پشتوانه فنی و محتوایی
کیفیت فنی «لبالب» مدیون پشتوانه عظیم پژوهشی آن است. تحقیق این پروژه از سال ۱۳۸۹ آغاز شده و طی ۱۵ سال، با بهرهگیری از اسناد معتبر، خاطرات شفاهی و همکاری با نوادگان ناخدا عباس، از جمله دکتر گلناز سعیدی، به ثمر نشسته است. این پژوهش عمیق، نهتنها به اعتبار محتوایی اثر افزوده، بلکه دادههای لازم برای بازآفرینی دقیق صحنهها با هوش مصنوعی را نیز فراهم کرده است.
«لبالب» با تکیه بر فناوری روز و وفاداری به واقعیت تاریخی، نشان داده که تلویزیون ایران میتواند با بهرهگیری از ابزارهای نوین، روایتهای کهن را به شکلی تازه و تأثیرگذار به مخاطب ارائه دهد. این سریال، دعوتی است برای تماشای پیوند عمیق دریا، ایمان و ادب در زندگی مردی که هنوز پس از سالها، صدای گرمش در کوچهپسکوچههای جنوب طنینانداز است.
مهدی مقاری
انتهای پیام/