امروز با مشاهده جنایات وحشیانه در غزه و ستم بیامان بر مردم بیدفاع فلسطین، هیچ مسلمانی نمیتواند در برابر این مظلومیت ساکت بماند. دفاع از مظلومان غزه نه تنها یک وظیفه انسانی است، بلکه یک وجوب شرعی و الهی برای هر فرد مسلمان به شمار میرود.
اسلام دین عدالت، کرامت انسانی و دفاع از مظلومان است. آموزههای قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت (علیهمالسلام) بهروشنی نشاندهنده ضرورت عدم بیتفاوتی در برابر ستم است. در حالی که شاهد خشونتهای وحشیانه در غزه هستیم، هیچ مسلمانی نمیتواند در برابر این ظلم خاموش بماند. دفاع از مظلومان غزه واجب شرعی و انسانی است.
خداوند متعال در قرآن میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَ إِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» (النساء/۵۸). این فرمان الهی به اقامه عدالت و بازگرداندن حق به صاحبانش، بهویژه در میدانهای اجتماعی و بینالمللی دعوت میکند.
سکوت در برابر ظلم، به گسترش آن دامن میزند و نشانه بیتفاوتی نسبت به سرنوشت مسلمانان است. پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «مَن أَصْبَحَ وَلَمْ یَهْتَمَّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ مِنَّهُمْ»؛ یعنی هر کس صبح کند و دغدغه امور مسلمانان را نداشته باشد، مسلمان نیست. این حدیث وجدان دینی انسان را به حرکت وا میدارد تا در برابر فجایعی همچون غزه، ساکت ننشیند.
یکی از عوامل مهم پیروزی مسلمانان در برابر دشمنان، وحدت است. قرآن کریم میفرماید: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» (آلعمران/۱۰۳)؛ چنگ زدن به ریسمان الهی و دوری از تفرقه، نه تنها یک توصیه اخلاقی، بلکه یک استراتژی اساسی برای قدرتیابی مسلمانان در برابر استکبار جهانی است. دشمنان اسلام همواره در تلاشند تا با ایجاد شکاف میان مسلمانان، آنان را از تمرکز بر دشمن اصلی بازدارند.
نبرد رسانهای یکی از مهمترین جبهههای امروز است. رژیم صهیونیستی و حامیانش با دروغپردازی سعی دارند چهره مظلوم فلسطینیها را وارونه جلوه دهند. مسلمانان باید با تولید محتوای مستند و دقیق حقیقت را آشکار کنند و نگذارند که حقیقت زیر بار دروغها دفن شود.
ایمان به آینده روشن و عدم تسلیم در برابر ناامیدی از ارکان مهم حرکت اسلامی هستند. خداوند در قرآن میفرماید: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأنتم الأعلَوْنَ إن كُنتُم مؤمنین» (آلعمران/۱۳۹). این پیام روح مقاومت را در دل مسلمانان زنده میکند.
برای دستیابی به عزت، انسان باید سخن و عمل پاکیزه داشته باشد. خداوند میفرماید: «مَن كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعًا» (فاطر/10). این آموزه به ما یادآوری میکند که عزت تنها با حرف زدن بهدست نمیآید، بلکه باید عملی هدفمند و خالصانه وجود داشته باشد.
در شرایط حاضر که جنایات بیرحمانه علیه مردم غزه در حال وقوع است، دعا کردن برای مظلومان و آگاهی بخشی در زمینه حقوق فلسطینیها بهعنوان وظایف شرعی و انسانی هر مسلمان، بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است.
در کنار تمام مؤلفههای روحی و روانی، دعا بهعنوان سلاحی قدرتمند در اختیار مؤمنان قرار دارد. خداوند در قرآن میفرماید: «وَقَالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» (غافر/۶۰)؛ دعا برای مظلومان، خواستن یاری از خداوند در برابر دشمنان و طلب کمک از قدرت لایزال الهی، از وظایف مسلمانی است. دعا نه تنها جنبه عبادی دارد، بلکه بهعنوان نوعی اعلام موضع سیاسی و فرهنگی نیز بهشمار میآید. دعاهای دستهجمعی و مراسم نیایش به نیت رهایی مردم مظلوم، روح جامعه را تقویت کرده و انگیزههای حرکتی را زنده نگه میدارد.
از سوی دیگر، علم و آگاهی، سلاحی نیرومند در برابر جهل و تحریف است. نخستین آیهای که به پیامبر اسلام نازل شد، دعوت به علم است: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ» (علق/۱)؛ با علم میتوان تاریخ را بهدرستی نوشت، باطل را افشا کرد و آیندهای روشن ساخت. آگاهی بخشی درباره تاریخ فلسطین و تبیین حقوق حقه مردم آن سرزمین، نه تنها وظیفهای فرهنگی، بلکه جهادی بزرگ بهشمار میرود.
صبر نیز در کنار علم و ایمان کلید پیروزی است. قرآن میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ» (البقره/۱۵۳). صبر به معنای تحمل دشواریها برای رسیدن به هدفی بزرگتر است. آنچه امروز در غزه میگذرد، آزمونی بزرگ برای مسلمانان است؛ برای آنان که در میدان هستند و برای آنان که با قلب، زبان، قلم یا مال خود باید پشتیبان مجاهدان باشند.
مسلمانان نمیتوانند در این راستا به تنهایی متکی باشند. در دنیای پیچیده امروز، ایجاد ائتلافهای جهانی برای حمایت از مظلومان، ارتباط با دیگر ملتها و نهادهای حامی حقوق بشر و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی بینالمللی، جزء مسئولیت دینی ماست. اسلام دینی است که عقلانیت و تدبیر را در کنار ایمان قرار میدهد. باید با حکمت از همه ظرفیتهای جهانی برای کمک به فلسطین بهرهبرداری کرد.
اسلام، دین زندگی و برنامهای برای دنیا و آخرت است. اگر مسلمانان به دستورات آن پایبند باشند، آیندهای روشن و عزتمند در انتظارشان خواهد بود. اکنون زمان آن است که با الهام از قرآن و سنت، با توکل بر خداوند، با زبانی صادق، قلبی مؤمن و عملی صالح، در کنار مظلومان باشیم و وعده الهی را تحقق بخشیم؛ که فرمود: «وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ»؛ خداوند قطعاً به کسی که دین او را یاری کند، یاری میدهد، چرا که خداوند سخت نیرومند و شکستناپذیر است (حج/۴۰).
مجتبی بیات