امیر خوراکیان، رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک، با اشاره به مسئولیت سنگین صیانت از آثار تاریخی، گفت: در سال‌های اخیر با کمک متخصصان، اقدامات گسترده‌ای در زمینه مرمت، نگهداری، برگ‌شماری و کنترل آثار انجام شده که برخی از آن‌ها از سال ۱۳۳۳ تا اجرا نرسیده بود.

وی یکی از اقدامات جدید موزه را تولید محتوای پژوهشی و رسانه‌ای از آثار معرفی کرد و گفت: تاکنون ۴۰ پروژه پژوهشی درباره آثار برگزیده سفارش داده‌ایم و از ابتدای سال، محتوای تولیدشده بیش از ۱۰ میلیون بازدید داشته است. خوراکیان افزود: در شرایطی که بازدیدکنندگان حضوری موزه سالانه حدود ۱۳ تا ۱۵ هزار نفر هستند، تلاش کرده‌ایم آثار تاریخی را از طریق تلفن همراه در دسترس مردم قرار دهیم.

رئیس موزه ملک به نمونه‌ای از این محتواها اشاره کرد: پس از طرح موضوع جزایر سه‌گانه، نقشه‌هایی متعلق به حدود ۷۰۰ سال پیش در مخازن موزه یافت شد که اروپایی‌ها تهیه کرده بودند و در آن‌ها جزایر سه‌گانه در قلمرو ایران ترسیم شده بود. این محتوا با استقبال گسترده روبه‌رو شد و رسانه ملی نیز گزارشی درباره آن تهیه کرد.

خوراکیان همچنین از راه‌اندازی مجموعه آموزشی «دارالفنون ملک» خبر داد و گفت: در این طرح، رشته‌های هنری مرتبط با آثار موزه به دوره‌های آموزشی تبدیل شده‌اند. تاکنون حدود ۱۲۰ ساعت محتوای آموزشی با حضور استادان برجسته ضبط شده و نزدیک به ۵۰۰ دوره آموزشی شناسایی شده است. وی افزود: بسیاری از این هنرها رشته دانشگاهی مستقلی ندارند و بخشی از دانش آن‌ها در اختیار استادان پیشکسوت است؛ مستندسازی این آموزش‌ها می‌تواند به حفظ و انتقال هنرهای ایرانی به نسل‌های آینده کمک کند.

در بخش دیگری از سخنان خود، خوراکیان به همکاری با دانشگاه صنعتی شریف در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها و موزه‌ها اشاره کرد و گفت: حاصل این پژوهش، بیش از ۱۰۰ پیشنهاد عملیاتی مشخص بوده که اکنون در حال اولویت‌بندی و تبدیل به پروژه‌های اجرایی هستیم.
پیوند وقف با فرهنگ رضوی و گردشگری شهری

امیر قاسمی، رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران، با اشاره به پیوند معنوی کتابخانه و موزه ملک با آستان مقدس امام رضا(ع) و سنت وقف، گفت: قرار گرفتن این مجموعه در بافت مرکزی تهران و ارتباط آن با فرهنگ رضوی، به آن جایگاهی ویژه بخشیده است.

وی با قدردانی از برگزارکنندگان نمایشگاه، افزود: همکاران موزه ملک با ابتکار و سلیقه خود در هر فصل رویدادی برگزار می‌کنند تا توجه مردم به این مجموعه فرهنگی جلب شود. قاسمی همچنین به توجه امسال سازمان جهانی گردشگری به موضوع هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: در ستاد گردشگری شهرداری تهران تلاش می‌کنیم مسیرها و جاذبه‌های گردشگری را با بهره‌گیری از هوش مصنوعی در دسترس شهروندان قرار دهیم.

رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران به نمونه‌ای از ماندگاری آثار وقف اشاره کرد: مجموعه گردشگری در کردان کرج با نیت وقف توسط حاج‌آقای اعتمادیان برای حمایت از کودکان مبتلا به سرطان ایجاد شده و درآمد آن حتی پس از درگذشت واقف نیز در مسیر امور خیر هزینه می‌شود.

قاسمی در پایان تأکید کرد: برگزاری رویدادهایی مانند نمایشگاه «گنج روان» موجب می‌شود سنت وقف و نقش واقفان در شکل‌گیری و حفظ گنجینه‌های فرهنگی کشور بیشتر شناخته شود.
۸۹ اثر از میان گنجینه‌ای بی‌بدیل

محسن حق‌گو، رئیس اداره اطلاعات فرهنگی و حفاظت فنی کتابخانه و موزه ملی ملک، نمایشگاه «گنج روان» را پاسداشتی از نیک‌اندیشی بیش از ۴۰۰ واقف و اهداکننده دانست که از دهه ۱۳۲۰ خورشیدی تاکنون، آثار ارزشمند خود را به این مجموعه سپرده‌اند. وی با اشاره به تنوع آثار به نمایش درآمده، گفت: این آثار گستره‌ای متنوع از هنر، تاریخ و زندگی فرهنگی ایرانیان را در بر می‌گیرد؛ از خوشنویسی، نگارگری، نقاشی و آثار لاکی تا سکه و نشان، اسناد و فرامین، نسخه‌های خطی، فرش، آثار فلزی و چوبی، تمبر، سفال، سرامیک، چینی، عاج و استخوان، عکس‌ها و آلبوم‌ها، مطبوعات و نقشه‌ها.

حق‌گو افزود: برای معرفی واقفان، آثار مربوط به ۴۰ شخص حقیقی و مؤسسه حقوقی به‌عنوان نماینده تنوع مجموعه اهدایی انتخاب شده‌اند. وی تأکید کرد: میراث فرهنگی زمانی به گنجی ماندگار تبدیل می‌شود که از حصار مالکیت فردی فراتر رود و در دسترس شناخت و پژوهش قرار گیرد.