معرفی مجموعه

مهدی افراز، گردآورنده مجموعه، در این مراسم گفت: مقاومت یکی از فاخرترین اندیشه‌های انسانی در عصر حاضر و از مهم‌ترین ارزش‌های ملت ایران است. وی افزود: همچنان پرسش‌های جدی درباره مسئله مقاومت وجود دارد؛ به همین دلیل تلاش کردیم با این مجموعه، بخشی از ابهام‌های موجود در لایه‌های اندیشه‌ای و راهبردی مقاومت را برای افکار عمومی روشن کنیم.

آقای افراز با اشاره به اینکه سخنان و آثار شهید سید حسن نصرالله از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۴، شامل سخنرانی‌ها، پیام‌ها و دیدگاه‌های مختلف، منابع ارزشمندی هستند، گفت: در این مجموعه موضوعاتی مانند الهیات مقاومت، اندیشه سیاسی مقاومت، جامعه مقاومت، معادلات راهبردی مقاومت و تجربه مقاومت لبنان بررسی شده است. وی افزود: جلد نخست با موضوع «الهیات مقاومت» به قلم استاد اصغر طاهرزاده و جلد سوم با موضوع «جامعه مقاومت» به قلم استاد قنبریان منتشر می‌شود.

تأثیرگذاری راهبردی و جایگاه تاریخی

عباس خامه‌یار، رایزن فرهنگی اسبق ایران در لبنان، در این محفل گفت: عظمت کار سید حسن نصرالله در پرورش نیروهای مجاهد، مؤمن و کارآمد در ابعاد نظامی و مقاومتی است و می‌توان گفت در تاریخ معاصر استعمارستیزی، او شخصیتی درخشان و کم‌سابقه است.

وی با اشاره به جنگ ۳۳ روزه افزود: شاید یکی از روشن‌ترین نمادهای مقاومت سید حسن نصرالله را بتوان در این جنگ مشاهده کرد؛ جنگی که حتی برخی فرماندهان بازنشسته جنگ‌های ۱۹۷۳ پس از مشاهده عملکرد مقاومت لبنان تأکید کردند که این تجربه باید در دانشکده‌های نظامی تدریس شود. خامه‌یار خاطرنشان کرد: این جنگ وحدت جهان اسلام را نیز برانگیخت؛ شخصیت‌هایی مانند شیخ محمد سعید رمضان البوطی، از علمای برجسته اهل سنت، در برابر سید مقاومت از او حمایت کردند.

وی ادامه داد: به نظر من سخت‌تر و مهم‌تر از خود عملکرد مقاومت در جنگ ۳۳ روزه، نقشی بود که سید حسن نصرالله در ایجاد زمینه‌های شکل‌گیری و گسترش مقاومت ایفا کرد. او در شرایطی که حزب‌الله و شیعیان لبنان در ساختار سیاسی و اداری این کشور جایگاه متناسبی نداشتند، با تدبیر و راهبری خود توانست جایگاه مقاومت و شیعیان را در معادلات سیاسی لبنان تغییر دهد. خامه‌یار افزود: هیچ حزبی در لبنان را سراغ نداریم که چنین فداکاری‌ای را نسبت به وطن و خانواده خود نشان داده باشد؛ سید حسن نصرالله نخستین کسی بود که فرزند خود را در راه وطن و مقاومت تقدیم کرد.

وجه مغفول شخصیت: امامت

حجت‌الاسلام احمد رهدار، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در این محفل با اشاره به مجموعه «هزار و یک پرسش از مقاومت» گفت: پیشنهاد می‌کنم مجموعه‌ای با عنوان «صحیفه نور شهید نصرالله» تدوین شود و تمام فرمایشات ایشان به ترتیب تاریخی در اختیار مردم قرار گیرد.

وی با تأکید بر اینکه شهید نصرالله را باید در «شدن تاریخی» او و میراثی که از خود به جا گذاشته است بشناسیم، گفت: در پشت سخنان دقیق و حکیمانه او، یک مجاهدت عینی و اخلاقی وجود دارد که این حکمت صرفاً محصول مطالعه و دانش نظری نیست، بلکه در بستر یک مجاهدت مستمر شکل گرفته است.

رهدار در ادامه با اشاره به مفهوم «امامت» در شخصیت شهید نصرالله گفت: برخی شخصیت‌ها علاوه بر اینکه متفکر یا مدیر هستند، به جایگاه «امام» می‌رسند. به نظر من وجه مغفول شخصیت شهید نصرالله، وجه امامت اوست. شهید نصرالله فقط حزب‌الله لبنان را رشد نداد؛ جامعه لبنان، اهل سنت، مسیحیان و حتی جهان عرب را تحت تأثیر قرار داد و برای بشریت میراثی به جا گذاشت.

وی با تشریح ویژگی‌های مقاومت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین میراث‌های شهید نصرالله گفت: مقاومت مبنای دینی دارد و آیات قرآن، روایات، سیره و سنت تاریخی متشرعه پشتوانه یک مفهوم اصیل دینی به نام مقاومت هستند. همچنین مقاومت در نسخه لبنانی خود به یک نهاد تبدیل شده است؛ دانشگاه، اقتصاد، رسانه، کرسی سیاسی در حکمرانی و حتی طرح حکمرانی دارد. رهدار افزود: مقاومت از یک نظام سیاسی پشتیبان برخوردار است و به یک «بلوک» تبدیل شده که از آن با عنوان «محور مقاومت» یاد می‌کنیم.

مقاومت؛ مسیر پیشرفت و عزت بشریت

حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، در این نشست با اشاره به ابعاد شخصیتی شهید سید حسن نصرالله گفت: یک عمر می‌توان درباره سید حسن نصرالله سخن گفت، اما به تعبیر رهبر معظم انقلاب، او «امیر قهرمان عرب» و نماد جبهه مقاومت بود؛ شخصیتی که در تاریخ شامات، پس از انبیا و اوصیا، کسی به عظمت او سر برنیاورده است.

وی افزود: ضرورت امروز تنها یاد این شهید و بیان ابعاد وجودی و شجاعتش نیست؛ بلکه باید راهی را که این شخصیت بزرگوار پیش روی انسان و بشریت قرار داد، یعنی راه مقاومت، تبیین کنیم. قمی تصریح کرد: شهید نصرالله در تمام این سال‌ها تلاش کرد مقاومت را نه به مثابه یک انتخاب، بلکه به عنوان تنها مسیری که می‌تواند انسان را به پیشرفت و عزت برساند، با ادله عقلانی و استناد به آموزه‌های قرآنی تبیین کند.

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی با اشاره به علاقه و ارادت شهید نصرالله به رهبر معظم انقلاب گفت: از یکی از نزدیکان و عزیزان شهید نصرالله نقل شده است که ایشان گفته بود از خدا خواسته‌ام باقی عمر مرا بگیرد و به عمر رهبر شهید اضافه کند. قمی در پایان تأکید کرد: آثار و پژوهش‌های بسیاری باید درباره این شخصیت و اندیشه او تولید شود و مخاطب این آثار نباید تنها مخاطب داخلی باشد، بلکه باید مخاطب بین‌المللی را نیز در نظر گرفت.

جای خالی قهرمان جهان اسلام

محمدحسین صفارهرندی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این محفل گفت: هنر سید حسن نصرالله رضوان‌الله‌علیه این بود که جای خالی قهرمان جهان اسلام و جهان را پر کرد. او یک تراز و توقع ایجاد کرد که دیگر کسی مثل حسنی مبارک یا انور سادات با خیانت نمی‌تواند قهرمان شود. بنابراین هر کسی که در موج بیداری اسلامی تمایلاتی از جنس تفکر مقاومت داشت، اعتبار پیدا کرد.

وی ادامه داد: سید حسن یک قهرمان است؛ قهرمانی که پیروز هم هست و نه قهرمان شکست‌خورده. او توانست ترازی از مقاومت پیروز را بیاورد و در معرض نگاه نسل هم‌دوره و پس از خودش قرار دهد و توقعی ایجاد کند که به‌راحتی برگشت‌پذیر نیست.

صفارهرندی به سه ویژگی برجسته سید حسن نصرالله اشاره کرد و گفت: تدین و باورهای دینی سید حسن ریشه‌دار و اصیل بود؛ در میان مردم حضور داشت و متدین به اصول مردمداری بود و همچنین شجاع بود؛ به‌گونه‌ای که در شرایط سخت جا نمی‌زد.

وی درباره ذکاوت و تیزهوشی سید حسن افزود: او جامعه متکثر و متنوع لبنان را می‌شناخت و هیچ‌گاه رفتاری نداشت که تداعی طایفه‌گری کند. او با این‌که رهبر جریان شیعی بود ولی در میان اهل سنت، مارونی‌ها و مسیحی‌ها هوادار پیدا کرد و حتی میشل عون که روزی با همین جماعت جنگیده بود، در مقطعی به مؤتلفین او تبدیل شد.

صفارهرندی در پایان سید حسن نصرالله را نقطه اتصال جهان عرب با انقلاب اسلامی دانست و گفت: سید حسن واسطه انقلاب اسلامی با جهان عرب مثل عراق، یمن، فلسطین و حتی سوریه بود.